Symbole, metafory i mity obecne w serialu „Twin Peaks”. Cz.III - Opozycje binarne

3. Opozycje binarne

UWAGA!!! TEKST ZAWIERA SPOILERY!!!

Konstrukcja serialowego świata – zawieszonego między jawą a snem – wpływa na tworzenie się specyficznej, przepełnionej lękiem atmosfery grozy i niepokoju. Jak twierdzi Lynch [12], „psychologiczna ekspresja niesamowitości [opiera się – przyp.autorzy] (…) na metaforze sobowtóra, w której zagrożenie jest (…) tym bardziej przerażające, że jej odmienność od oryginału zdaje się być pozorna”. W serialu zauważalne jest występowanie binarnych przeciwieństw, które stanowią swoje własne lustrzane odbicia, niejako dwa odmienne warianty tej samej rzeczy/osoby, np.: dobro (Cooper, Maddy, Mike, Biała Chata) ze złem (Windom, Laura, Bob, Czarna Chata), oraz mroczne strony osobowości pojawiające się w Poczekalni.

Symbole, metafory i mity obecne w serialu „Twin Peaks”. Cz.II - Przestrzeń archetypowa.

2. Przestrzeń archetypowa

UWAGA!!! TEKST ZAWIERA SPOILERY!!!

Za archetypy uznaje się pięć kategorii, wyróżnionych przez Karola Junga, które stanowią nieuświadomione kompleksy osobowości [5]. Zdaniem Junga nieświadomość zbiorowa zawiera wiele różnorodnych archetypów, np. : archetyp narodzin, odrodzenia, śmierci, mocy, jedności, archetyp bohatera, dziecka, Boga, demona, zwierzęcia, archetyp wody (materialny symbol uzależnienia – w przypadku omawianego serialu jest to narkotykowe uzależnienie Laury Palmer, której zwłoki znalezione zostają w jeziorze), drzewa (symbol osobowości, nieświadomości), ognia (wypalenie, oczyszczenie, w "Twin Peaks" akcentowany poprzez zwrot: "Ogniu krocz ze mną"), etc. Liczba archetypów jest ograniczona. Są wspólne wszystkim ludziom na Ziemi, niezależnie od przynależności rasowej czy kulturowej [6]. W literaturze najczęściej opisywane są następujące archetypy:

Symbole, metafory i mity obecne w serialu „Twin Peaks”. Cz.I - Przestrzeń Mityczna

     

Symbole, metafory i mity obecne w serialu „Miasteczko Twin Peaks”

UWAGA!!! TEKST ZAWIERA SPOILERY!!!

1. Przestrzeń mityczna

„Mit jest wyrażeniem tego, co święte (świętości) w słowach: relacjonuje o rzeczywistościach i wydarzeniach od początku świata, ważnych dla tego, co podstawowe i znaczące (co stanowi podstawę i cel, i co zamierzone dla wszystkiego, co na świecie istnieje i ma w nim miejsce). W konsekwencji tego mit jest modelem i wzorcem dla ludzkiego postępowania, społeczeństwa, mądrości i wiedzy” [1]. Współcześnie mity w sposób szczególny obecne są w filmie. Potoczna współczesna świadomość, czy to krytyka czy zwykłego widza, wychwytuje je i zazwyczaj bez trudu jest w stanie dostrzec go w fabule filmowej. Zarówno kino jak i telewizja opanowały w doskonałym stopniu zdolność opowiadania mitów, jak również ich tworzenia, mieszania i ukrywania w skomplikowanej fabule.

The Sweeney

W nieprzebranych ilościach filmów na You Tube można trafić na zapomniane klasyki. Jednym z przykładów jest "The Sweeney", policyjny procedural z lat 70-tych, który zrewolucjonizował gatunek brytyjskich seriali kryminalnych. Jego popularność była tak wielka, że doczekał się czterech sezonów i dwóch spin offów w formie filmów kinowych. Wszyscy, albo większość, kojarzy sztandarowe brytyjskie seriale z lat 60-tych w typie "Świętego" i "Rewolwera i melonika", kilkakrotnie emitowanych przez TVP, najczęściej z okazji ferii bądź wakacji. Tak to przynajmniej zapamiętałem.

Policjanci

Szczęśliwy ten, kto urodził się w latach 80-tych, miał bowiem możliwość, przynajmniej teoretycznie, obejrzeć na żywo epickie dzieło Polsatu zatytułowane "Policjanci". Chyba pierwszy serial kryminalny zrealizowany na zlecenie tej stacji. Dziś to praktycznie zapomniana rzecz, mało kto o niej pamięta. Pojawił się na antenie w 1999 roku, ale szybko, bo ledwie po jedenastu odcinkach dzieło Łukasza Wylężałka, reżysera wszystkich odcinków, zostało zdjęte i nie doczekało się kontynuacji.

Seriale Brytyjskie

Nie zaniedbujemy rynku seriali. Trzy propozycje do obejrzenia. Coś z klasyki i coś bardziej współczesnego. Nasz wkład na Dzień Dziecka.

Seriale znad Sekwany

Czy ktoś kojarzy jakiś francuski serial kryminalny? Niby wiadomo, że coś tam nad Sekwaną kręcą, ale serialowa Francja pozostaje dla wielu, jak myślę, ziemią nieznaną. Na rynku dominuje wszakże dyktat produkcji amerykańskich, brytyjskich i skandynawskich. Inne, jeśli się przebijają do powszechnej świadomości, to z trudem. Tymczasem okazuje się, że Francuzi w sztuce serialowej nie są gorsi od innych. Ich produkcje zaczynają zdobywać coraz mocniejszą pozycję, zyskują na popularności. W ostatnich latach pojawiło się kilka znaczących produkcji kryminalno - sensacyjnych. Oto dwie z nich:

"The Fear". Demencja Gangstera

Czteroodcinkowy dramat kryminalny Channel 4 "The Fear" (2012) w zalewie telewizyjnych produkcji przeszedł zupełnie niezauważony. Charakterystyczny los dla większości mini-seriali, gatunku, w którym przede wszystkim specjalizują się Brytyjczycy. Warto o nim pisać, warto przypominać, bowiem niezasłużenie został skazany na przemilczenie. Jeśli komuś podobało się "Top of the Lake", to tym bardziej powinien obejrzeć "The Fear". I nie chodzi tu o podobieństwo fabularne, bo oba te seriale poza wspólną szufladką z napisem "serial kryminalny" mają niewiele wspólnego. Rzecz rozchodzi się o grę aktorską, a właściwie o jedną osobę - Petera Mullena. Chwalony za występ w australijskiej produkcji Jane Campion, w "The Fear" stworzył jeszcze bardziej złożoną i skomplikowaną postać. Cały serial to popis jednego człowieka, w którym potwierdza skalę swojego talentu i możliwości.

Seriale

 Pisząc praktycznie non stop o filmach, z rzadka schodząc na inne tematy, trochę zaniedbaliśmy segment seriali, dlatego uzupełniamy tę lukę kolejnym tekstem. Na szczęście świat seriali nie kończy się na "Breaking Bad", "Dexterze" czy co tam jeszcze amerykanie wylansowali sobie na hit. Krótkie omówienie trzech europejskich seriali, które pozostają nieco zapomniane. Dwa z nich obecnie postrzegane są jako pozycje klasyczne, a jeden jako protoplasta znajduje się w cieniu konkurencji dominującej w gatunku.

Skończyła się pewna epoka

Z krótkimi przerwami był z nami przez niemal ćwierć wieku (1989-2013), to szmat czasu, zdołał do siebie przyzwyczaić. Niby jasne było, że prędzej czy później nastąpi koniec, że więcej go nie zobaczymy, ale moment ten dość długo odwlekano. W końcu jednak stało się. Odszedł. I już nie wróci. Na długo pozostanie w pamięci, a jego brak będzie odczuwalny. Trudno sobie wyobrazić, kto mógłby zostać jego następcą, kto godnie zająłby zwolnione miejsce. Jeden jedyny w swoim rodzaju. Niepowtarzalny. Dziś takich już nie ma.

The Prisoner - Patrick McGoohan

Czy się to komuś podoba, czy nie - żyjemy w czasach seriali: Breaking Bad, Dexter, Homeland, Downtown Abbey, Lost i setki innych; lepsze lub gorsze, z mniej lub bardziej zawiłą intrygą, co tydzień zostawiają nas w stanie swoistego zawieszenia, oczekujących na dalszy ciąg zwykle nierozwiązanych aż do ostatnich odcinków fabuł.

Red Riding Trilogy

Trylogia "Red Riding" (2009) oparta została na cyklu czterech książek napisanych przez Davida Peace'a. Pierwotnie szefostwo brytyjskiego telewizyjnego giganta - Channel 4 planowało zrealizować cały cykl, lecz z uwagi na kryzys finansowy wystarczyło im środków na nakręcenie tylko trzech części. "Red Riding" cieszyło się na tyle dużym powodzeniem, że Amerykanie zdecydowali się wykupić prawa do remake'u, a trzy filmy, jak rzadko w przypadku produkcji stricte telewizyjnych, doczekały się dystrybucji kinowej. Tytuły kolejnych części pochodzą od roku, w którym rozgrywa się akcja. Każdy film został wyreżyserowany przez innego reżysera, wszystkie natomiast łączy osoba scenarzysty - Tony'ego Grisoni, aktorzy drugoplanowi występujący w całym cyklu oraz miejsce wydarzeń.

Dlaczego nie Tommy & Tuppence ?

Dwie sprawy skłoniły mnie do napisania tego tekstu, w lekkim stopniu związanego z tematyką bloga. Po pierwsze, najprawdopodobniej jeszcze w tym roku jedna z brytyjskich telewizji wyemituje pięć ostatnich filmów o Herculesie Poirot, w rolę którego wciela się David Suchet, zamykając cały cykl na trzynastu sezonach (lata 1989-2013, z przerwą w latach 1997-1999). W ten sposób Suchet wystąpi w ekranizacji wszystkich powieści i opowiadań poświęconych małemu Belgowi. Druga rzecz, to to, że ostatnimi czasy skusiłem się na obejrzenie kilku odcinków opartych na opowiadaniach z panną Marple, pochodzących z lat 2004-2010.

Miasteczko Twin Peaks - wprowadzenie

Serial „Miasteczko Twin Peaks” po raz pierwszy w USA został wyemitowany w roku 1990 przez telewizję "ABC", prace nad nim rozpoczęto jednak w roku 1989 i potrwały do roku 1991. W skład serialu wchodzi 29 odcinków, które rozwijają wątki odcinka pilotowego. Głównymi autorami są David Lynch oraz Mark Frost, którzy przy jego produkcji zerwali z konwencją tradycyjnego telewizyjnego „tasiemca”¹.